• Nieuws
  • Mensen maken de transitie
  • 30 mei 2023

Overzicht: Leerpunt Uitgelicht

Iedere maand lichten we een van onze leerpunten uit in onze vaste rubriek ‘Leerpunt Uitgelicht’. De leerpunten die eerder aan bod zijn gekomen vind je in onderstaand overzicht.

Let op: voor de meeste leerpunten zijn na het moment van publicatie alweer nieuwe stappen gezet. Meer weten over deze ontwikkelingen? Neem gerust contact met ons op of meld je aan voor onze nieuwsbrief.

week 18, 2023: Aansluiten laadpalen

Een groot gedeelte van de nieuwe laadpalen voor elektrische vervoer komt in de openbare ruimte en moet dus worden aangesloten op het stroomnet. Dit zorgt voor veel meer werk terwijl er een groot tekort aan vakmensen is. Daarom is het noodzakelijk om het plaatsen van de laadpalen efficiënter en sneller uit te voeren, zodat er met de weinige mensen meer geplaats kunnen worden.

Oplossingsrichting

Op dit moment zijn de netbeheerders verantwoordelijk voor de aansluiting in de ondergrond waarop de laadpaal gemonteerd moet worden. Dit doen ze met eigen aannemers. Vervolgens plaatsen de aannemers van Charge Point Operators (CPO’s) de laadpalen. Dit maakt dat de totale plaatsing van een laadpaal in twee aparte arbeidsgangen wordt uitgevoerd.

In de nieuwe situatie zetten de CPO’s de aannemers direct in. Die kunnen dan in één arbeidsgang zowel de ondergrondse aansluiting als de plaatsing van de laadpaal realiseren. Dit levert een besparing van 40% aan doorlooptijd en capaciteit op. Hier is een erkenningsregeling voor nodig die faciliteert dat de aannemer het werk voor een derde partij zonder tussenkomst van de netbeheerder kan uitvoeren. Binnen deze erkenningsregeling is bepaald aan welke eisen (kwaliteit en veiligheid) aannemers moeten voldoen.

Status

MMT heeft samen met ElaadNL, Mijnaansluiting.nl en de netbeheerders Enexis, Liander en Stedin de werkgroep ‘Netbeheerders Operationeel Overleg Laadinfra’ opgezet. Het uitvoeren van het werk in één arbeidsgang middels de erkenningsregelingen is een van de acties die deze werkgroep heeft opgepakt. De ambitie is dat deze manier van werken eind 2023 is geïmplanteerd.

Voor meer informatie hierover kun je contact opnemen met onze themahouder Naïma Kassem.

week 14, 2023: Doorstroom ‘Fixers’

De FIXbrigade Nederland is bezig met het coördineren en aanjagen van initiatieven. Hierbij worden ‘Fixers’ geworven en opgeleid voor het uitvoeren van basis isolatiewerkzaamheden. Er wordt hierbij echter geen aandacht besteed aan de doorstroom naar de arbeidsmarkt, terwijl deze behoefte er wel is.

Oplossingsrichting

Om de doorstroom naar de arbeidsmarkt te stimuleren, moeten de FIXbrigades samen met relevante technische sectoren doorstroompaden ontwikkelen. Dat houdt in dat Fixers zicht krijgen op de mogelijkheden en benodigdheden om door te stromen. Zo kan een Fixer bijvoorbeeld na een korte opleiding aan de slag bij een na-isolatiebedrijf in de regio.

Status

MMT heeft samen met de FIXbrigade Nederland, het UWV , Wij Techniek, het BuurtKlusBedrijf, KombiSOL, de MBO Raad, ISSO en de gemeente Rotterdam een werkgroep geformeerd en een actieagenda opgesteld om mensen die als Fixers werken te faciliteren wanneer zij een overstap willen maken naar een (duurzame) baan in de energietransitie.

Voor meer informatie hierover kun je contact opnemen met onze themahouder Zeb Bergsma.

week 10, 2023: Meervoudig schouwen

Zowel in de voorbereiding als in de uitvoering brengen partijen zoals de infrabouwer, installateur en netbeheerder de staat van een woning in kaart. Dit heet schouwen. De data die partijen verzamelen worden onderling nauwelijks uitgewisseld. Gevolg is dubbelingen in het werk en onnodige overlast voor bewoners.

Oplossingsrichting

De ideaalsituatie is dat er geen dubbele werkzaamheden zitten in de uitvoerende keten, zodat er meer capaciteit vrijkomt om ander werk uit te voeren. In de afgelopen maanden hebben we in kaart gebracht welke oplossingsrichtingen er zijn om het proces van schouwen efficiënter in te richten:

• Beter samenwerken in de keten om werkzaamheden te ontdubbelen.
• Het gebruik van de Complexverkenner promoten onder bijvoorbeeld woningbouwcorporaties. De Complexverkenner biedt direct zicht op een lijst integrale prestaties op basis van een groot aantal parameters over een wooncomplex door de woning, de gebruiksgegevens, het klimaat en alle veelvoorkomende renovatiemaatregelen gedetailleerd door te rekenen.
• Digitaal schouwen. Dat wordt onder andere door de HeatTransformers gedaan. We zouden moeten uitzoeken of deze methode opschaalbaar is voor andere partijen.
• Verkennen in hoeverre uitvoerende partijen business kunnen ontwikkelen met behulp van digitale modellen.
• Bij digitale oplossingen krijg je te maken met de AVG omdat de status van de duurzaamheid van een huis persoonsgebonden is. Een oplossing zou kunnen zijn dat deze van elkaar worden losgekoppeld.

Voor meer informatie hierover kun je contact opnemen met onze themahouder Serena Scholte.

week 6, 2023: ‘Nieuw’ isolatieproduct: vacuümglas

Vacuümglas is een relatief nieuw isolatieproduct. Het heeft hoge isolatiewaarde, is licht en eenvoudig te plaatsen waardoor het nieuwe mogelijkheden biedt om slecht geïsoleerde woningen te verduurzamen. Opschaling wordt echter vertraagd door lage beschikbaarheid, een hoge prijs en een paar technische issues.

Oplossingsrichting

Het is interessant om te verkennen of vacuümglas de verduurzaming van woningen met slechte energielabels kan vereenvoudigen. Het gaat dan om bepaalde veel voorkomende woningtypes van bijvoorbeeld woningcorporaties. Daarmee slaan we twee vliegen in één klap: we verduurzamen sneller de ‘moeilijke woningen’ en vergroten tegelijkertijd de markt voor vacuümglas, waardoor de productie ervan goedkoper wordt.

Daarbij willen we ook de mogelijkheden verkennen om het product verder te verbeteren waardoor het in grotere mate geproduceerd kan worden.

Voor meer verdieping op het onderwerp kun je het dubbelinterview lezen dat onze themahouder Technologische Innovatie Henry Kasper had met Francesco van Ooyen, directeur van Glashandel van Ooyen. Mocht je daarna nog meer informatie willen hebben hierover, kun je contact opnemen met Henry.

week 2, 2023: Verspreiding nieuwe opleidingen

Er worden verschillende nieuwe opleidingen ontwikkeld voor de energietransitie in de gebouwde omgeving. Het automatisch verspreiden ervan blijkt echter lastig. Een opleiding moet namelijk worden aangeboden om mensen in te kunnen laten stromen, maar er moet ook instroom zijn om de opleiding aan te kunnen bieden.

Oplossingsrichting

Door bedrijven, praktijkwerkplaatsen, onderwijsinstellingen en werkzoekenden met elkaar te verbinden in een bepaalde regio, kan dit probleem mogelijk worden omzeild.

Status

MMT is betrokken bij de verspreiding van twee ontwikkelde opleidingen (mbo-certificaat ‘Monteur Aansluitingen’ en mbo-certificaat ‘Componenten duurzame energie techniek). Door deze trajecten te ondersteunen leren we meer over hoe dit werkt en wat hier voor nodig is. Het doel is om deze opleidingen op meerdere plekken in Nederland aan te bieden. Zo kunnen mensen die in de energietransitie aan de slag willen, worden opgeleid in de buurt van waar ze wonen en/of werken.

Voor meer informatie hierover kun je contact opnemen met onze themahouder Meer Technici Zeb Bergsma.

Check ook onze factsheet mbo-certificaat monteur aansluitingen laagspanning.

week 50, 2022: Lange doorlooptijd vergunningenproces

Bij vergunningaanvragen voor uitvoerende werkzaamheden moeten gemeentes diverse partijen consulteren over de haalbaarheid onder en boven de grond. Mede door de drukte in de ondergrond en de capaciteitstekorten bij gemeentes is dit een complexe opgave die voor vertraging in de uitvoering zorgt.

Oplossingsrichting

Met de stakeholders wordt in kaart gebracht hoe het proces van vergunningen verstekken verloopt en waar optimalisaties kunnen plaatsvinden. Een mogelijke de oplossing is een digitaal loket waarin de stakeholders de aanvragen doen en statusupdates kunnen checken. De optimale situatie is wanneer partijen, die betrokken zijn bij de verstrekking, samenwerken als een team met een gedeelde doelstelling.

In het eerste kwartaal van 2023 wordt een sessie georganiseerd samen met de netbeheerders, gemeentes en uitvoerende partijen om dit proces te optimaliseren.

Voor meer informatie hierover kun je contact opnemen met onze themahouder Ketensamenwerking Serena Scholte

week 46, 2022: Installeren (hybride) warmtepomp

Het installeren van een (hybride) warmtepomp kost tot 32 uur, terwijl dat bij een standaard cv-ketel gemiddeld 8 uur kost. Tot 2030 willen we 1,2 miljoen hybride warmtepompen aansluiten, hierdoor zijn te weinig vakmensen beschikbaar.

Oplossingsrichting

Als we het installeren van een (hybride) warmtepomp versnellen kunnen we met de beschikbare mensen meer hybride warmtepompen installeren. Met een coalitie van installateurs (Team Duurzaam Installeren) kijken we naar de verschillende mogelijkheden om te versnellen. Welke leerpunten zijn er en waar vinden we oplossingen? We brengen de grootste tijdvreters bij het installeren van de hybride warmtepomp in kaart en werken aan oplossingen. Daarbij zoeken we niet alleen naar technologische oplossingen maar ook nadrukkelijk naar organisatorische of logistieke vraagstukken waarlangs we kunnen versnellen.

Voor meer verdieping op het onderwerp kun je het dubbelinterview lezen dat onze themahouder Technologische Innovatie Henry Kasper had met Pieter van der Hauw, manager B2B bij Feenstra. Mocht je daarna nog meer informatie willen hebben hierover, kun je contact opnemen met Henry.

week 41, 2022: Leerwerktrajecten statushouders

Statushouders bieden veel potentie om als vakmensen in de energietransitie te kunnen werken. Het opschalen van leerwerktrajecten met deze doelgroep is helaas complex. Dat komt onder andere omdat het contact met hen via verschillende gemeenten loopt, waardoor werven weinig oplevert. Ook verschillen in (vak)taal en cultuur zorgen voor uiteenlopende issues.

Oplossingsrichting

Er wordt gekeken naar waar een gezamenlijke aanpak kan helpen bij het opschalen van leerwerktrajecten. Zo kan er bijvoorbeeld gezamenlijk geworven worden, waardoor het bereiken van statushouders effectiever wordt voor alle partijen.
Daarnaast kan ook het gezamenlijk (voor)opleiden van statushouders van meerwaarde zijn. Een voorschakeltraject met taal- en cultuurles, persoonlijke begeleiding, en beroepsoriëntatie is hier een voorbeeld van. Kandidaten kunnen vervolgens doorstromen naar een leerwerkplek bij een werkgever, waar ze het vakmanschap verder kunnen leren.

Omdat mkb-bedrijven niet altijd een HR medewerker hebben die zich bezig kunnen houden met ondersteuning bij sociale- en maatschappelijke begeleiding, kan gezamenlijke ondersteuning op dit gebied ook soelaas bieden. Voor meer informatie hierover kun je contact opnemen met onze themahouder Meer Technici Zeb Bergsma.

week 37, 2022: Lerend vermogen in en over wijken

Het leren van projecten in en over wijken is op veel plekken niet geborgd. Dat betekent dat geleerde lessen niet gedeeld worden met andere wijken en het wiel steeds opnieuw moet worden uitgevonden. Dit zorgt voor fouten die voorkomen hadden kunnen worden, vertraging in de uitvoering, frustratie over gemiste kansen en onnodige kosten.

Oplossingsrichting

We ontwikkelden de online leeromgeving Plankgasvrij waar projectteams die betrokken zijn bij de energietransitie leerpunten kunnen ophalen en delen. Oplossingen worden met deze tool makkelijk beschikbaar gesteld aan opvolgende wijken. Voor meer informatie hierover kun je contact opnemen met onze themahouder Ketensamenwerking Serena Scholte.

week 33, 2022: Vraaggestuurd innoveren

Er wordt vaak nog onvoldoende vraaggestuurd geïnnoveerd in de energietransitie. Dus: innovaties die de meeste impact hebben op het versnellen van de energietransitie in de gebouwde omgeving.

Vraaggestuurd innoveren betekent bekijken welke technologieën we veel gaan gebruiken voor versnelling. Een voorbeeld is de hybride waterpomp. Door met uitvoerende partijen in gesprek te gaan over welke leerpunten en hefbomen zij tegenkomen in het werken met deze technologieën, proberen we erachter te komen hoe we het beste kunnen opschalen.

Oplossingsrichting

Voor deze manier van werken is een coalitie opgezet van bedrijven uit de installatiebranche. En op dit moment zijn we ook zo’n coalitie van bedrijven aan het opbouwen in de isolatiebranche. Samen met deze coalities hopen we, naast de ontwikkeling van vraaggestuurd innoveren, ook andere leerpunten op te pakken en op te schalen. Voor meer informatie hierover kun je contact opnemen met Henry Kasper.

Geplaatst door

Geplaatst door

Marlies van Exter

Communicatieadviseur