Hoe gaat het nu met…?
Van lesmateriaal naar laadpaal: het verspreiden van nieuwe opleidingen
De vraag naar vakmensen voor de energietransitie groeit snel. Zeker voor werk rond laadinfrastructuur, waar de komende jaren veel capaciteit nodig is. Voor dit werk zijn inmiddels ook opleidingen ontwikkeld. Toch signaleerde MMT eind 2022 dat de instroom daarvoor maar moeizaam op gang kwam. “We hadden een modulaire opleiding voor laadpaalmonteurs ontwikkeld, maar vervolgens bood niemand die aan”, vertelt Zeb Bergsma, themahouder Vakmensen. “Er werden dus geen mensen opgeleid.”
Het probleem bleek echter niet in de ontwikkeling van opleidingen te zitten, maar in wat daarna kwam. Omdat het werk rond laadinfrastructuur over sectoren heen loopt – infra, installatie en elektrotechniek – was er geen vanzelfsprekende partij die de verspreiding oppakte. Precies dat overstijgende karakter maakte het een leerpunt dat in het straatje van MMT paste.
Zeb noemt het een kip-en-eiprobleem. “Je ontwikkelt een opleiding vóór de markt uit, maar dat betekent niet dat ze meteen vol zitten.” Tot dan toe werd de implementatie aan de markt overgelaten, maar bij dit soort nieuwe opleidingen werkt dat niet. “De markt lost dat niet vanzelf op”, zegt Zeb. “Dus moet je ook een rol spelen in het implementeren en verspreiden.”
Waar het vastloopt in de praktijk
Samen met ElaadNL zette MMT een versnellingsteam op met docenten van verschillende mbo-scholen, om te onderzoeken waar het vastliep. De knelpunten waren concreet. “Het bleek voor veel docenten nieuwe technologie,” zegt Maud van Helvoirt van ElaadNL. “Ook liepen ze vast op de praktijkopstelling: welke laadpalen heb je nodig en hoe stel je een laadpaal in bedrijf met een backoffice-systeem? Als je alleen naar lesmateriaal kijkt en niet naar wat docenten nodig hebben om het vak te geven, komt een opleiding simpelweg niet van de grond.”
Regie verschuift naar borging
“We zagen dat er dus nog werk te doen was om mbo-scholen verder te helpen”, gaat Zeb verder. Samen met ElaadNL zocht hij naar financiering via de Taskforce Elektra – een samenwerkingsverband gericht op het versnellen van de elektriciteitsnetuitbreiding. Daar kon budget worden vrijgemaakt zodat ElaadNL verder kon werken aan het oplossen van de knelpunten. Daarmee droeg MMT het leerpunt over aan ElaadNL en Stichting BLEI – de organisatie die verantwoordelijk is voor alle opleidingen in de infratechniek. “Dat betekent niet dat alles dan opgelost is”, zegt Zeb. “Maar het is wel het punt waarop je het moet overdragen. Wij hebben samen met ElaadNL tijdelijk kunnen aanjagen, maar uiteindelijk moet de regie liggen bij de organisatie die structureel de verantwoordelijkheid kan invullen. Stichting BLEI is bereid deze rol op te pakken.”
Van analyse naar implementatie
Vanaf dat moment verschoof de focus van analyse naar uitvoering. Samen met de Taskforce Elektra ontwikkelde ElaadNL een praktische handleiding met concrete keuzes voor docenten: welke materialen je nodig hebt, welke laadpalen je gebruikt en hoe je een praktijkopstelling inricht. “Zodat een docent in één oogopslag ziet wat hij nodig heeft”, zegt Maud. De handleiding is inmiddels opgenomen in het reguliere lesmateriaal van mbo-scholen.
Daarnaast zette ElaadNL samen met Aventus, de eerste mbo-school die het keuzedeel al toepast, een train-de-trainer op. Op 5 juni vindt de eerste trainingsdag plaats, waarin docenten in één dag leren hoe ze laadpalen aansluiten en in bedrijf stellen – en hoe ze dat vervolgens in de klas begeleiden.
De les: implementatie als onderdeel van ontwikkeling
De belangrijkste les van dit leerpunt is volgens Zeb: bij een bestaande opleiding kun je voortbouwen op wat er al is. “Maar als het echt nieuw is, moet je ook iemand hebben die het actief de praktijk in trekt.” Maud vult aan: “Implementatie is geen vervolg op innovatie, maar een onderdeel ervan.”
Leerpunt afgerond
Mbo-scholen die het keuzedeel willen aanbieden, kunnen het lesmateriaal en de handleiding opvragen via Stichting BLEI. Docenten die de train-de-trainer willen volgen, melden zich aan via elaad.nl/train-de-trainer. “Als er snel een tweede groep nodig is, is dat voor mij het bewijs dat het werkt,” zegt Maud. “Dat docenten met de handleiding, het lespakket en de training goed voorbereid en met vertrouwen direct aan de slag kunnen. Dan is dit leerpunt echt afgerond.”
Wil je hier meer over weten? Neem dan contact op met Zeb.
