Hoe gaat het nu met…? De Ontwikkelpaden
Van kantineposter tot loopbaangids: Ontwikkelpaden in actie
Werkzoekenden die de energietransitie in willen, weten vaak niet waar ze moeten beginnen. Welke functies zijn er? Wat past bij je achtergrond? En waar kun je naartoe groeien? Die vragen kwamen steeds terug in gesprekken die Mensen Maken de Transitie voerde met zij-instromers, loopbaanbegeleiders en werkgevers. Het gebrek aan overzicht bleek een rem op instroom én doorstroom. Ontwikkelpaden moeten daar verandering in brengen.
Inzicht in mogelijkheden
“Uit gesprekken met zij-instromers en loopbaanadviseurs kwam steeds hetzelfde naar voren,” vertelt, themahouder meer technici, Zeb Bergsma. “Ze wisten wel dát er kansen waren in de techniek, maar niet wat die kansen precies waren. Welke beroepen zijn er? Hoe stap je in? En vooral: waar kun je naartoe groeien?” Voor mensen die uit een andere sector kwamen, bleek dat perspectief cruciaal. Instappen betekende vaak een lagere loonschaal, terwijl het toekomstbeeld vaag bleef. “Dan is de vraag logisch: wat krijg ik daarvoor terug?” De ontwikkelpaden moesten dat gat dichten: inzicht geven in functies, vaardigheden en opleidingsroutes, en laten zien dat techniek geen doodlopende weg is.
Onder hoge druk
“Die eerste ontwikkelpaden zijn echt onder hoge druk gelanceerd,” zegt Nadira Rambocus, projectleider ontwikkelpaden bij het Aanvalsplan Techniek. “Dat was een enorme prestatie van onze voorgangers, maar we wisten ook: dit is nog niet af.” Het afgelopen jaar hebben we benut om een aantal nieuwe ontwikkelpaden neer te zetten. Maar ook om aanvullingen en veranderingen aan te brengen op de staande paden, zodat ze een nog beter en completer beeld geven van het werk in de verschillende branches. Dionne Zwier, sinds augustus 2025 ook projectleider, samen met Nadira: “We zijn van zes naar negen ontwikkelpaden gegaan, maar belangrijker: we hebben er een kwaliteitsslag op gemaakt. Functies zijn aangescherpt, routes zijn logischer geworden en we hebben bewust gekeken: waar groei je technisch naartoe, zonder dat iedereen automatisch manager hoeft te worden.” Volgens Nadira zat daar een belangrijke les. “Sommige eindpunten gaven een vertekend beeld. Alsof succes alleen maar ‘directeur worden’ is. Terwijl je ook als vakmens enorm kunt doorgroeien.” Die herstructurering maakte de ontwikkelpaden realistischer én herkenbaarder. “Je voelt nu dat het geen schema op papier meer is, maar een instrument waar mensen echt het gesprek mee aangaan,” zegt Dionne.
Mensen Maken de Transitie en Naar Bouw & Techniek
Zeb Bergsma (MMT) en Simone van Wilgen (Naar Bouw & Techniek) stonden aan de wieg van de ontwikkelpaden Techniek. Zij lanceerden de eerste zes in maart 2025. Daarna heeft MMT dit leerpunt overdragen aan het Aanvalsplan Bouw, Energie en Techniek. Hier zijn Nadira Rambocus en Dionne Zwier verantwoordelijk voor verdere uitbreiding en aanvulling van de Ontwikkelpaden. Nadira Rambocus hield zich de laatste maanden van 2025 voornamelijk bezig met de organisatorische inbedding van het beheer van de ontwikkelpaden bij het Aanvalsplan Bouw Energie en Techniek.
Van document naar praatplaat
Wat Nadira opvalt, is dat de ontwikkelpaden steeds vaker worden gebruikt als praatplaat. “Niet als document dat je een keer downloadt, maar als iets waar mensen letterlijk omheen gaan staan.” Dat gebeurt bij werkgevers, in regionale techniekpunten en zelfs in schoolcontext. Zeb: “We horen dat bedrijven de ontwikkelpaden ophangen in de kantine of meenemen in gesprekken met medewerkers en studenten. Dan zie je mensen wijzen: hier kan ik instappen, en daar kan ik naartoe groeien.” Een mooi voorbeeld: de Metaalunie liet posters drukken van het ontwikkelpad. De eerste oplage van 300 exemplaren was binnen een week uitgedeeld. Op het Aanvalsplan-congres organiseerden Nadira en Dionne een workshop waarbij de ontwikkelpaden groot op de grond lagen. Deelnemers, van jobcoaches tot beleidsmakers, liepen letterlijk over de routes en gingen met concrete casussen aan de slag. “Je merkte dat er heel geanimeerde gesprekken ontstonden,” vertelt Nadira. “Het ging écht leven.”
Borging en doorontwikkeling
De ontwikkelpaden zijn inmiddels ingebed in het Aanvalsplan Bouw, Energie en Techniek, de samenwerking tussen zes techniekbranches, vakbonden en ontwikkelfondsen. Maar het werk is nog niet af. Dionne ziet de komende periode vooral als een fase van leren en aanscherpen. “Nu de paden staan, willen we beter begrijpen hoe ze in de praktijk worden gebruikt. Door werkgevers, door loopbaanbegeleiders, door regio’s. Wat werkt goed? Wat mist er nog?” Die inzichten moeten helpen om de ontwikkelpaden verder te verbeteren én gerichter in te zetten. “Tegelijkertijd speelt er een ander vraagstuk: de spanning tussen formeel en non-formeel onderwijs. De strakke voorwaarden van het ministerie van Sociale Zaken maken het lastig om branche-erkende opleidingen goed zichtbaar te maken. Terwijl juist die opleidingen essentieel zijn voor de doorstroom op de arbeidsmarkt. Tegelijkertijd openen de ontwikkelpaden juist het gesprek hierover. Met branches, onderwijs en overheid en vormen ze een belangrijk instrument om die werelden beter op elkaar aan te laten sluiten.”
“Het mooie is,” zegt Zeb, “dat dit instrument groter is geworden dan wij bij de start durfden te hopen. Het wordt opgepakt, gebruikt en doorontwikkeld. En precies dát laat zien hoe Mensen Maken de Transitie bedoeld is: iets starten, samen laten groeien en zorgen dat het blijft bewegen.”
De negen ontwikkelpaden vind je op de website van de Techniekroute én bekijk de video.
Wil je hier meer over weten? Neem dan contact op met Zeb.
